Rejestracja spółki jawnej

Spółka jawna stanowi podstawowy, a zarazem modelowy typ handlowej spółki osobowej. Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Wspólnikami spółki jawnej mogą być:

  • osoby fizyczne
  • osoby prawne
  • tzw. niepełne osoby prawne, tj. jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, ale wyposażone przez ustawę w zdolność prawną.

W spółce jawnej obowiązuje zasada solidarnej odpowiedzialności każdego wspólnika za zobowiązania spółki całym jego majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Odpowiedzialność ta ma charakter subsydiarny, co oznacza, że wierzyciel spółki (a nie wspólnika) może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Jak założyć spółkę jawną ?

  • Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Osoby, które działały w imieniu spółki po jej zawiązaniu, a przed jej wpisaniem do rejestru, za zobowiązania wynikające z tego działania odpowiadają solidarnie. Majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.
  • Każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę. Prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich. Umowa spółki może przewidywać, że wspólnik jest pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem.
  • Każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki. Jeżeli jednak przed załatwieniem sprawy, choćby jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się jej przeprowadzeniu, wymagana jest uprzednia uchwała wspólników. Te zasady można zmienić w umowie spółki przy czym nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników.
  • Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zmiana postanowień umowy spółki wymaga zgody wszystkich wspólników, chyba że umowa stanowi inaczej.

Umowa spółki jawnej powinna zawierać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
  • przedmiot działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Zasady zawiązania spółki jawnej

  • Umowa spółki powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. W przypadku przeniesienia na spółkę własności nieruchomości wymagana jest forma aktu notarialnego. Gdyby przedmiotem wkładu do spółki jawnej było przedsiębiorstwo wówczas pod rygorem nieważności wymagana jest forma pisemna z notarialnym poświadczeniem podpisów
  • Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru.
  • Wkłady do spółki mogą być pieniężne i niepieniężne. W tym ostatnim przypadku mogą to być aporty, a także usługi, praca i prawa niezbywalne wnoszone konstytutywnie. Wśród wkładów możemy wyróżnić ponadto wkłady wnoszone na własność i wkłady oddane do korzystania. Wkład wspólnika może polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw. Prawa, które wspólnik zobowiązuje się wnieść do spółki, uważa się za przeniesione na spółkę.
  • Spółka jawna w organizacji nie ma zdolności prawnej. W związku z tym spółka jawna w organizacji nie może we własnym imieniu nabywać praw ani zaciągać zobowiązań. Nabywanie praw czy zaciągnięcie zobowiązań następuje zatem we wspólnym imieniu przyszłych wspólników.
  • Istnieje możliwość rejestracji spółki jawnej poprzez złożenie stosownego wniosku w systemie internetowym. Umowa spółki nie wymaga wówczas formy pisemnej, ale jej postanowienia są określone w ramach wzorca umowy załączanego do wniosku i nie można ich na etapie sporządzania wniosku sformułować inaczej.

Zasady opodatkowania spółki jawnej

  • Spółka jawna nie jest podatnikiem podatku dochodowego.
  • Podatek dochodowy płacą we własnym imieniu jej poszczególni wspólnicy jako osoby fizyczne. Przychody z udziału w spółce jawnej u każdego wspólnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami (niezwiązanymi z działalnością spółki) podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
  • Spółki jawne osób fizycznych, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych.